Inkomensmiddeling is een regeling van de Belastingdienst waarmee je het inkomen van drie aaneengesloten jaren optelt en deelt door drie, zodat je belasting betaalt over een gelijkmatig gemiddeld inkomen. Dit kan voordelig zijn als je inkomen in die jaren sterk heeft gevarieerd, bijvoorbeeld door een periode van freelancen, een wisselend dienstverband of een jaar zonder werk. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over inkomensmiddeling en de relatie met jouw hypotheekmogelijkheden.
Hoe werkt inkomensmiddeling precies?
Bij inkomensmiddeling tel je het belastbare inkomen van drie opeenvolgende jaren bij elkaar op en deel je dat door drie. De Belastingdienst berekent vervolgens hoeveel belasting je over dat gemiddelde inkomen had moeten betalen en vergelijkt dat met wat je daadwerkelijk hebt betaald. Als je te veel hebt betaald, ontvang je het verschil terug, mits dat boven een drempelwaarde uitkomt.
De regeling werkt op basis van box 1-inkomen, dus het inkomen uit werk en woning. Denk aan loon, winst uit onderneming of een uitkering. Inkomen uit aanmerkelijk belang of spaargeld valt hier buiten. Het gaat altijd om drie aaneengesloten kalenderjaren, en je mag zelf kiezen welke drie jaren je combineert, zolang ze nog niet eerder zijn gebruikt voor een middelingsverzoek.
Belangrijk om te weten: inkomensmiddeling levert alleen een teruggaaf op als het verschil tussen wat je hebt betaald en wat je had moeten betalen boven de drempelwaarde van de Belastingdienst uitkomt. Is het verschil kleiner, dan ontvang je niets terug.
Wie komt in aanmerking voor inkomensmiddeling?
Inkomensmiddeling is bedoeld voor iedereen die in drie aaneengesloten jaren een sterk wisselend inkomen uit box 1 heeft gehad. Je hoeft geen ondernemer te zijn. Ook werknemers die bijvoorbeeld een jaar minder hebben gewerkt, een periode werkloos waren of zijn overgestapt van loondienst naar zzp, kunnen in aanmerking komen.
Typische situaties waarbij inkomensmiddeling relevant is:
- Je bent gestart als zelfstandige na een periode in loondienst
- Je hebt een jaar parttime gewerkt vanwege zorg, studie of ziekte
- Je ontving een eenmalige ontslagvergoeding of bonus die je inkomen tijdelijk verhoogde
- Je had een jaar zonder of met weinig inkomen door werkloosheid
- Je bent als expat tijdelijk in Nederland werkzaam geweest met wisselende inkomsten
Er geldt geen leeftijdsgrens. Zowel starters als mensen die al langer werken kunnen een middelingsverzoek indienen, zolang de betreffende jaren nog niet zijn verjaard.
Wat is het verschil tussen inkomensmiddeling en middelingsteruggaaf?
Inkomensmiddeling is de regeling zelf, middelingsteruggaaf is het bedrag dat je terugkrijgt als resultaat van die regeling. De twee termen hangen dus nauw samen, maar beschrijven een ander onderdeel van hetzelfde proces. Inkomensmiddeling is de berekening, de middelingsteruggaaf is de uitkomst.
Je vraagt inkomensmiddeling aan via een middelingsverzoek bij de Belastingdienst. Als de berekening in jouw voordeel uitvalt en het verschil boven de drempelwaarde uitkomt, keert de Belastingdienst het verschil uit als middelingsteruggaaf. Valt het verschil onder die drempel, dan is er geen teruggaaf, ook al heb je de berekening correct uitgevoerd.
Het is dus mogelijk dat je inkomensmiddeling aanvraagt zonder dat je uiteindelijk een middelingsteruggaaf ontvangt. Dat is geen fout, maar simpelweg het gevolg van hoe de drempelwaarde werkt.
Hoe beïnvloedt inkomensmiddeling je maximale hypotheek?
Inkomensmiddeling heeft geen directe invloed op de hoogte van je maximale hypotheek. Geldverstrekkers kijken bij het bepalen van je leencapaciteit naar je huidige of verwachte toekomstige inkomen, niet naar wat je in het verleden hebt teruggekregen van de Belastingdienst. Een middelingsteruggaaf is een eenmalige uitkering en telt niet mee als structureel inkomen.
Toch kan inkomensmiddeling indirect een rol spelen. Als je een wisselend inkomen hebt gehad, bijvoorbeeld als zzp’er of met een tijdelijk contract, dan kijken geldverstrekkers bij een hypotheek zonder vast contract vaak naar het gemiddelde inkomen over de afgelopen jaren. Inkomensmiddeling laat zien dat jouw inkomen over meerdere jaren stabiel genoeg was om belasting te betalen, wat een positief signaal kan zijn voor een adviseur die jouw dossier samenstelt.
De middelingsteruggaaf zelf kun je wel inzetten als eigen geld, bijvoorbeeld als aanvulling op je spaargeld voor de bijkomende kosten bij het kopen van een woning. Dat maakt het indirect toch relevant voor starters op de woningmarkt.
Wanneer is inkomensmiddeling het meest voordelig voor starters?
Inkomensmiddeling is het meest voordelig voor starters die de afgelopen drie jaar een sterk wisselend inkomen hebben gehad, waarbij ze in minstens één jaar in een hogere belastingschijf zijn terechtgekomen dan gemiddeld het geval was. Hoe groter de inkomensverschillen tussen de jaren, hoe groter de potentiële teruggaaf.
Concrete situaties waarbij starters het meest profiteren:
- Je studeerde nog en werkte parttime, en bent daarna fulltime gaan werken met een fors hoger inkomen
- Je ontving een eenmalige uitkering of bonus in één specifiek jaar
- Je startte als zzp’er met een laag begininkomen na een jaar in loondienst met een normaal salaris
- Je had een jaar zonder inkomen door een sabbatical of zorgtaak
Voor starters die nu een eerste woning kopen, kan een middelingsteruggaaf een welkome financiële meevaller zijn die helpt bij het dekken van de kosten koper of andere bijkomende kosten. Het is dan ook slim om dit tijdig te laten berekenen, zodat je weet waar je aan toe bent.
Hoe vraag je inkomensmiddeling aan bij de Belastingdienst?
Je vraagt inkomensmiddeling aan via een schriftelijk middelingsverzoek bij de Belastingdienst, nadat alle drie de belastingaanslagen over de gekozen jaren definitief zijn vastgesteld. Je hebt 36 maanden de tijd om het verzoek in te dienen nadat de laatste aanslag definitief is geworden.
Zo verloopt het proces stap voor stap:
- Controleer de aanslagen: Zorg dat alle drie de aanslagen over de gekozen jaren definitief zijn. Voorlopige aanslagen tellen niet mee.
- Maak de berekening: Tel de box 1-inkomens van de drie jaren op, deel door drie en bereken de belasting over dat gemiddelde. Vergelijk dit met wat je daadwerkelijk hebt betaald.
- Controleer de drempelwaarde: Alleen als het verschil boven de drempelwaarde uitkomt, heeft een verzoek zin. Controleer de actuele drempelwaarde op de website van de Belastingdienst.
- Dien het verzoek in: Stuur een schriftelijk verzoek naar de Belastingdienst met daarin de berekening en de onderbouwing. Er is geen apart formulier; een duidelijke brief met de juiste gegevens volstaat.
- Wacht op de beschikking: De Belastingdienst beoordeelt het verzoek en stuurt een beschikking. Bij een positieve uitkomst volgt de teruggaaf.
Let op: je kunt dezelfde drie jaren maar één keer gebruiken voor een middelingsverzoek. Kies de combinatie van jaren dus zorgvuldig, bij voorkeur met hulp van een financieel adviseur die de berekening voor je doorloopt.
Hoe Van den Boer & Roggen helpt bij inkomensmiddeling en jouw hypotheek
Een wisselend inkomen hoeft geen belemmering te zijn voor het kopen van een woning. Wij begrijpen dat jouw financiële situatie uniek is en dat standaardoplossingen lang niet altijd passen. Bij ons staat persoonlijk maatwerk centraal, van het eerste gesprek tot de sleuteloverdracht.
Wat wij voor je doen:
- We brengen jouw inkomenssituatie over de afgelopen jaren in kaart en bekijken of inkomensmiddeling voor jou voordelig kan zijn
- We vergelijken aanbiedingen van ruim 40 banken en verzekeraars om de beste hypotheek bij jouw situatie te vinden
- We leggen in begrijpelijke taal uit wat de kosten van hypotheekadvies inhouden, zodat je nooit voor verrassingen staat
- We begeleiden je van A tot Z, ook als je een flexibel inkomen hebt of net bent gestart als zzp’er
- We werken op fee-basis zonder provisiebelangen, zodat ons advies altijd volledig in jouw belang is
Het eerste gesprek is altijd gratis en vrijblijvend. Wil je weten wat jouw mogelijkheden zijn? Neem contact met ons op en we kijken samen wat de beste stap is voor jouw situatie.
